Dubbel kwetsbaar

adult air beautiful beauty

Dubbel sociaal stigma bij onvervulde kinderwens

In vele traditionele stammen-culturen wordt kinderloosheid vaak een maatschappelijke reden voor sociale uitsluiting.  In sommige landen word je, als je kinderloos bent, niet met je naam aangesproken, maar met je kinderloosheid. Waar een mama van Sacha “Mama Sacha’ heet, heet een kinderloze wensouder al gauw “mama notting” of “papa notting”…  Het hele sociale leven wordt in deze traditionele culturen op één of andere manier opgehangen aan het al dan niet hebben van kinderen… Kinderloze wensouders krijgen daar dan ook vaak te kampen met sociaal stigma. Dit is een krachtig negatief sociaal stempel dat de manier beïnvloedt waarop mensen zichzelf zien en gezien worden. Ze krijgen te maken met onbegrip, vooroordelen, uitsluiting, discriminatie en soms ook uitbuiting.

Gelukkig is in onze westerse cultuur kinderloosheid vandaag niet meer zo sterk verweven met sociale uitsluiting, maar toch… Het niet hebben van kindjes maakt dat je toch al snel tot een andere sociale groep behoort…  Dit is zeker niet gemakkelijk en het kan je als wensouder extra verdrietig maken op dagen rond sinterklaas, 1 september of christelijke paasfeest met zijn vrolijk gekleurde chocolade-eitjes.

Het vraagt dan ook een grote mildheid en vriendelijkheid voor jezelf om met je onvervulde kinderwens om te gaan. Mild zijn voor jezelf betekent ook dat je mag verwachten van nabije anderen dat zij ook mild met jou omgaan.  Omdat mildheid niet de standaard is in menselijke interacties, zal je hiervoor moeten leren om jouw grenzen èn jouw behoeftes aan te geven. Dit kan een hele uitdaging zijn, zeker als je dit van nature al niet zo gewoon bent. Lees hier verder over hoe je bij Knooppunt Vijf kan leren om grenzen te stellen en behoeften aan te geven aan mensen uit je omgeving die blijkbaar niet weten hoe ze gepast kunnen omgaan met jou en je kinderwens.

Als je op de lange duur stilaan psychisch uit balans geraakt, omdat je met een onvervulde kinderwens wordt geconfronteerd, krijg je het vaak dubbel zwaar.
Ten eerste draag je het verdriet van je onvervulde kinderwens.
Ten tweede word je ook nog eens geconfronteerd met je eigen kwetsbaarheid.
Of je daarbij nu angstklachten ontwikkelt, door een rouwproces gaat, een diepe identiteitscrisis ervaart of door een depressieve periode gaat… : er rust maatschappelijk nog steeds een groot taboe op psychisch wankelen en ook hier speelt er vaak sociaal stigma.

Geen wonder dat velen ervoor kiezen om hun leed in stilte te dragen.  Uit schaamte en om vooroordelen voor te zijn, anticipeert iemand die zich psychisch voelt wankelen vaak door zich terug te trekken, wat vaak het probleem alleen maar verergert. Een uitgestoken hand aanvaarden is vaak de moeilijkste en eerste moedige stap naar beterschap.

Zelfstigma bij onvervulde kinderwens

Naast het hierboven besproken dubbele sociale stigma, kan je ook nog eens te maken krijgen met onbewuste zelfsabotage, namelijk zelfstigma:

“ik ben mislukt als vrouw”

ik ben niets waard omdat ik geen kind kan baren

“ik ben waardeloos want ik kan dit (l)even niet aan” 

ik ben niet goed genoeg om mama te mogen worden

“welk kinderzieltje zit er nu op mij als moeder te wachten”

“wat ik het liefste wil, krijg ik nooit”

Of je vindt vooroordelen van anderen over jou terecht.

“Mijn vriend/man/moeder/vader denkt dat ik het misschien niet zal aankunnen om mama te worden”

Mijn vader sloeg me. Mijn vriendin is bang dat ik daarom ook onze kinderen zou slaan. Ik zal wel geen goede vader kunnen zijn, aangezien ik geen goed voorbeeld heb gehad.”

Al deze negatieve gedachten helpen natuurlijk niet om ontspannen zwanger te worden. Daarom is het belangrijk om mechanismen van sociaal stigma en zelfstigma te leren (h)erkennen en om je brein tijdig te seinen wanneer je ze opmerkt. “Wacht eens even… Hier speelt sociaal stigma, hier speelt zelfstigma…”  Als je je bewust wordt van dit soort mechanismen, wordt het veel eenvoudiger om strategieën te ontwikkelen die je helpen om er mee om te gaan.

Bij Knooppunt Vijf kan je counseling volgen om te leren hoe je diep verankerde beperkende overtuigingen over jezelf kan ombuigen naar ondersteunende overtuigingen, die jou wèl kunnen helpen als je evenwicht wankelt in een onzeker kinderwensverhaal…